Sweelinck Festival sept – okt 2021

J.P. Sweelinck – ‘der Hamburger Organistenmacher
In 2021 is het 400 jaar geleden dat de in Deventer geboren Jan Pieterszoon Sweelinck overleed. In Zutphen en Deventer zal hier veel aandacht aan besteed worden. Sweelinck wordt gezien als de grootste componist die Nederland heeft voortgebracht. Dat hij in 2021 volop in de schijnwerpers zal staan is dan ook meer dan vanzelfsprekend. Hij verdient deze aandacht niet alleen door zijn belang als componist van tal van prachtige composities, hij was ook internationaal van grote betekenis voor de ontwikkeling van de vocale en instrumentale muziek. Zijn roem strekte tot ver over de landsgrenzen. Met name uit Duitsland kwamen jonge organisten naar Amsterdam om les te nemen bij deze vermaarde organist en pedagoog. Op een bepaald moment waren in alle hoofdkerken van Hamburg leerlingen van Sweelinck als organist werkzaam. Dit leverde hem de bijnaam, de eretitel “Der Hamburger Organistenmacher” op. 

De organist en dirigent Klaas Stok, net als Sweelinck geboren in Deventer, is de vaste bespeler van het orgel van de Walburgiskerk te Zutphen. Met de bouw van dit instrument, dat als een van de mooiste van Nederland wordt beschouwd, werd vlak na het overlijden van Sweelinck begonnen. Als voorproefje op het Sweelinckjaar bracht de Stichting Henrick Baderorgel in 2020 een cd uit met tal van hoogtepunten uit zijn composities, uitgevoerd door Klaas Stok op het Baderorgel. 

Als dirigent is Klaas Stok de chef-dirigent van het professionele NDR-Chor uit Hamburg en treedt hij veelvuldig op in de hoofdkerken van deze stad. Reden voor de Stichting Henrick Baderorgel om – op initiatief van Klaas Stok – een Sweelinck Festival te organiseren waarbij de band tussen Sweelinck en Hamburg centraal zal staan. In de hoofdkerken van Hamburg zal Klaas Stok in oktober 2021 een serie concerten organiseren en dirigeren, waarbij de huidige vaste bespelers van de instrumenten uit de tijd van Sweelinck als organist zullen optreden. In Zutphen organiseert onze Stichting daaraan voorafgaand in september 2021 een Sweelinck-concertserie waarin Sweelinck en zijn relatie tot de stad Hamburg centraal staat. Hiernaast zullen, speciaal voor studenten aan de conservatoria, maar daarnaast ook voor goede amateurs en andere belangstellenden, een aantal workshops gegeven worden waarin muziek van Sweelinck en tijdgenoten centraal zal staan. 

Het programma ziet er – onder voorbehoud – als volgt uit:

12 sep Orgelconcert Klaas Stok – Van Sweelinck tot Bach
In dit concert wordt het belang van Sweelinck onderstreept, waarin de lijn Sweelinck-Bach gevolgd zal worden, via de Noordduitse organisten die sterk onder invloed stonden van Sweelinck.

18 sep Workshop Johannette Zomer en Marieke Tuin: solozang en instrumentale muziek uit de tijd van Sweelinck. Deze wordt afgesloten door een presentatie met aansluitend:

18 sep Kaarsenkroonconcert door Johannette en Marike Tuin.
De vocale psalmcomposities, de wereldlijke liederen en veel instrumentale werken waren bedoeld voor de huiselijke kring. Zo’n gezelschap van muziekminnende burgers stond vaak onder leiding van een componist en werd een “Collegium Musicum” genoemd. De beroemde Constatijn Huygens kende Sweelinck en speelde mee in zijn Collegium Musicum te Amsterdam. Ook componeerde hij zelf prachtige psalmcomposities voor solostem en luit. De bekende in Zutphen woonachtige zangeres Johannette Zomer en de gambiste Marike Tuin zullen een Kaarsenkroonconcert geven waarin muziek van Nederlandse componisten uit de tijd van Sweelinck centraal zullen staan.

02 okt  Sweelinck is ‘HOT’: Jazz + orgel
Het in Zutphen graag geziene jazz-trio HOT, dat zich onderscheidt door het orgel als jazz-instrument te gebruiken, zal rond de liedvariaties van Sweelinck een jazz-programma presenteren. 

13 okt  Concert Gesualdo Consort  en Matthias Havinga, Baderorgel
Hoogtepunt van de vocale composities van Sweelinck zijn de bewerkingen van alle 150 psalmen die van zijn hand verschenen. Het gerenommeerde Gesualdo Consort nam al deze psalmen op cd op, een uniek document van dit bijzondere Nederlandse erfgoed. Het Gesualdo Consort zal een selectie van deze psalmen ten gehore brengen.

23 okt  Korenworkshop Sweelinck o.l.v. Klaas Stok
Onder leiding van dirigent Klaas Stok en met medewerking van zangeres Roelien van Wageningen kunnen amateur zangers zich een dag lang bezig houden met koorwerken van J.P. Sweelinck en zijn leerlingen. Hoewel hij de grootste componist is die Nederland heeft voortgebracht, worden zijn koorcomposities zelden door koren in Nederland gezongen. In deze workshop de kans om kennis te nemen van deze bijzondere muziek. De dag wordt afgesloten door een presentatieconcert, voorafgaand aan het concert van het NDR-koor.

23 okt Concert NDR-koor Hamburg – Cantionae Sacrae van Sweelinck en zijn leerlingen.
Sweelinck schreef een enorme hoeveelheid koormuziek. Bijzonder daarbij is dat hij als eerste componist “oecumenisch” was. Hij schreef muziek voor zowel de Protestante, Rooms Katholieke als de Lutherse traditie. De Cantionae Sacrae zijn een staalkaart van motetten die door heel Europa gebruikt konden worden, zowel voor de Lutherse als de katholieke traditie. Maar ook de (Hamburgse) leerlingen van Sweelinck schreven vocale muziek. 
Het NDR-Chor Hamburg zal werken van Sweelinck en zijn leerlingen uitvoeren, waaronder motetten van Samuel Scheidt en Paul Siefert.
Het NDR-koor Hamburg is het professionele koor van deze stad. Het is gespecialiseerd in repertoire van renaissance tot aan hedendaagse muziek. Met tal van afwisselende programma’s treedt het koor regelmatig op in de Elbphilharmonie en in kerken en concertzalen in  Noord-Duitsland en daarbuiten. Ook worden vele cd’s en andere opnames gemaakt voor radio en tv. Klaas Stok is sinds 2018 de chef-dirigent van dit koor.

Meer informatie (het programma is nog niet compleet), tickets voor concerten en hoe deel te nemen aan workshops volgt op de Agenda van deze website