Passieconcert

Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze – Joseph Haydn

Uitvoerenden:
Ruysdael Kwartet: Joris van Rijn, viool, Emi Ohi Resnick, viool, Gijs Kramers, altviool en Michael Müller, cello
Solisten: Ivette van Laar, sopraan, Roelien van Wageningen, alt, Gijsbert Westland, tenor en Joep van Geffen, bas
Koor: Nieuw Vocaal Ensemble
Dirigent: Klaas Stok

De componist Joseph Haydn kreeg, naar eigen zeggen, van een kanunnik uit Cádiz (Spanje) de opdracht een instrumentale compositie te schrijven die in de vastentijd op Goede Vrijdag uitgevoerd zou worden in de Santo Rosario-kerk te Cádiz. “De muren, ramen en pilaren van de kerk waren in zwart gedrapeerd, en slechts één grote lamp in het midden verlichtte de heilige duisternis. Om 12.00 uur ’s middags werden alle deuren gesloten en begon de muziek. Na een toepasselijke prelude beklom de bisschop de kansel, sprak een van de zeven woorden en gaf er dan een meditatie over. Als die beëindigd was, kwam hij naar beneden en viel knielend voor het altaar neer. Deze tijd werd gevuld door muziek. De bisschop besteeg weer de kansel en verliet hem dan, een tweede, derde keer, enzovoort, en orkest speelde iedere keer aan het eind van zijn preek. Ik moest met deze situatie rekening houden in mijn muziek.” De opdracht viel hem niet licht: het publiek moest niet vermoeid raken, de zeven delen moesten naadloos op elkaar aansluiten en elk deel moest zo’n tien minuten duren. De oorspronkelijke versie werd in 1787 gepubliceerd en vond in dat jaar in Wenen zijn eerste uitvoering. Deze versie voor orkest bevatte slechts de inleiding, Introduzione I, en zeven adagio’s. De muziek maakte een diepe indruk op zijn tijdgenoten en al gauw schreef Haydn een bewerking voor strijkkwartet alsook een arrangement voor piano (klavier). Hierin voegde hij de aardbeving, Il Terremoto, toe.

Het was de hofkapelmeester uit Passau, Joseph Friebert, die het aandurfde om het instrumentale werk op tekst te zetten. Geïnspireerd door deze versie die Haydn na een reis naar Engeland in Passau hoorde, ging hij aan het werk en met hulp van zijn vriend baron Von Swieten ontstond Haydns vocale versie van Die sieben Worte. Hij liet de Woorden die oorspronkelijk als basrecitatief geschreven waren, door een vierstemmig koor zingen en voegde nog een ‘Introduzione II’ in tussen de delen 4 en 5. De première van deze nieuwe versie vond eveneens in Wenen plaats in 1796. Haydn zelf is uiterst tevreden over zijn compositie die zich zeker kan meten met andere passiemuziek als de Passionen van Bach.

Aanvang: 20:00 uur
Toegang: Kaarten € 25,00 en jeugd t/m 18 jaar € 10,00
(voorverkoop en kerk)

De concerten van Stichting Henrick Baderorgel worden mogelijk gemaakt door donateurs, sponsoren, Sint Anthony Groote Broederschap, Fonds Podiumkunsten en de Gemeente Zutphen.